Pinangungunahan ng komunidad
Nagsisimula ang gawain sa pakikinig, konsultasyon, at paggalang sa mga prayoridad ng komunidad.
Tungkol sa Amin
Edukasyong nakaugat sa paggalang, pagkakaisa, at sariling pagpapasya.
Nakikipagtulungan ang Liwanag at Dunong sa mga pamayanang Aeta upang suportahan ang makabuluhan, makakultura, at pangmatagalang pagkatuto.
Sabay-sabay na pagkatuto
Nagtutulungan ang mga guro, kabataan, magulang, at boluntir sa ligtas at maalagang mga espasyo sa pagkatuto.
Pangmatagalang pakikiisa
Layunin naming bumuo ng responsable at matibay na ugnayan, hindi lamang minsanang pagtulong.
Ang Proyekto
Project Liwanag at Dunong
Buod ng Proyekto
Layunin ng Project Liwanag at Dunong na palawakin ang access ng mga katutubo sa edukasyon sa pamamagitan ng isang learning center na nagtataguyod ng makabuluhan at makakulturang literacy programs para sa mga bata at nakatatandang mag-aaral.
Kasama ang pamayanang Aeta ng Sitio Gayaman–Kalangitan at mga dedikadong boluntir, binuksan ng proyekto ang solar-powered Aeta Learning Center noong 2022. Sa kasalukuyan, nagsasagawa rito ng adult literacy program na tumutulong sa mga miyembro ng komunidad na makakuha ng Certificate of Completion for Basic Education sa pamamagitan ng Alternative Learning System.
Lugar ng Proyekto
Ang Sitio Kalangitan ay isang resettlement area para sa mga naapektuhan ng pagputok ng Mount Pinatubo noong 1991. Nahahati ito sa siyam na sitio, kabilang ang Sitio Gayaman kung saan matatagpuan ang Aeta Learning Center. Nagsisilbi ang ALC sa humigit-kumulang 50 pamilya sa Gayaman at sa kalapit na Sitio Baguingan, para sa mga bata at nakatatandang mag-aaral.
2021—2022
Kasaysayan ng Proyekto
01
Naging posible ang pagsulong ng proyekto sa tulong ng EcoHumans, Inc., isang non-governmental organization na nagtataguyod ng kamalayang pangkapaligiran at ekolohikal. Malapit itong nakikipagtulungan sa mga magsasaka at pamayanang Aeta sa Central Luzon para sa katarungang panlipunan at pangkapaligiran.
02
Noong 2021, nakita ng mga boluntir kung paano lalong pinahirap ng pandemya ang edukasyon ng kabataang Aeta. Ang kawalan ng kuryente, limitadong internet, at kakulangan sa learning materials ay naging malaking hadlang sa modular learning.
03
Noong Pebrero 2022, iminungkahi ang pagtatatag ng learning at cultural exchange hub na kalauna'y tinawag na Gayaman Aeta Learning Center. Dinisenyo itong katuwang ng pormal na paaralan sa pamamagitan ng tutorials at basic literacy programs para sa mga bata at nakatatanda.
04
Matapos ang nagkakaisang pag-apruba, nakipagtulungan ang komunidad sa technical team sa pagpili ng angkop na lugar. Nagsimula ang konstruksyon noong Marso 2022 at natapos noong Nobyembre 2022.
Built together
Yugto ng Konstruksyon
Pangunahing tampok ng gusali ang solar power system na nagbibigay ng ilaw at bentilasyon sa Aeta Learning Center. Naaayon ito sa layunin ng proyekto na maging matipid, makakalikasan, at napapanatili.
Ang unang disenyo ng mga engineering student at boluntir ay gumamit ng cogon at kawayan upang umangkop sa kapaligiran at kultura ng komunidad. Matapos ang malawakang konsultasyon, pinatibay ito gamit ang karagdagang materyales para sa pangmatagalang tibay at praktikal na paggamit.
Nagtulungan ang mga kalalakihan sa komunidad sa pagtatayo gamit ang mga materyales mula sa mga tagasuporta. Bilang pasasalamat sa kanilang aktibong pakikilahok at ambag sa pagpapaunlad ng komunidad, nagkaloob din ng food support.
Community data
Profile ng Komunidad
Nagsisilbi ang Aeta Learning Center sa mga pamilya sa Gayaman at kalapit na Baguingan. Iba-iba ang kabuhayan ng bawat pamilya: marami ang nagbebenta ng ani, habang ang iba ay nagtatrabaho sa konstruksyon o housekeeping.
Ipinapakita ng datos sa edukasyon ang magkakaibang kalagayan. Humigit-kumulang 20% ang nakapag-aral sa high school at kalahati ang nakatapos ng elementarya, ngunit mayroon pa ring malaking bahagi ng komunidad na walang batayang kasanayan sa pagbasa at pagsulat.
| Komunidad | Bilang ng Sambahayan | Kabuuang Populasyon | Mga Batang 17 Pababa |
|---|---|---|---|
| Gayaman | 41 | 212 | 101 |
| Baguingan | 32 | 137 | 51 |
| TOTAL | 73 | 349 | 152 |
Mga batang kasalukuyang naka-enroll
| Antas | Bilang |
|---|---|
| DayCare | 6 |
| Pre-School | 1 |
| Kinder | 9 |
| Prep | 1 |
| Grade 1 | 13 |
| Grade 2 | 8 |
| Grade 3 | 3 |
| Grade 4 | 4 |
| Grade 5 | 8 |
| Grade 6 | 2 |
| Grade 7 | 4 |
| Grade 8 | 2 |
| Grade 9 | 5 |
| Grade 10 | 2 |
| Grade 12 | 1 |
| No Data shown | 22 |
| TOTAL | 91 |
| Antas | Bilang |
|---|---|
| Pre-School | 1 |
| Kinder | 4 |
| Grade 1 | 4 |
| Grade 2 | 7 |
| Grade 3 | 4 |
| Grade 4 | 3 |
| Grade 5 | 2 |
| Grade 6 | 1 |
| Grade 8 | 1 |
| Grade 10 | 1 |
| Grade 12 | 1 |
| Elementary | 12 |
| No Data shown | 16 |
| TOTAL | 57 |